Specifieke mutaties gemeentefonds

Specifieke mutaties gemeentefonds

Onder dit kopje vallen specifieke mutaties in het gemeentefonds waarover nog niet eerder door uw raad een besluit is genomen. Met specifieke mutaties worden zogeheten taakmutaties (veranderingen in de algemene uitkering), decentralisatie-uitkeringen (DU) en integratie-uitkeringen (IU) bedoeld. Bijstellingen op mutaties waarover uw raad eerder een besluit heeft genomen, zijn opgenomen in het Verzamelvoorstel.

Het betreft hier een budgettair effect van het gemeentefonds op de algemene middelen en een aantal specifieke taakmutaties uit de septembercirculaire 2025. We stellen voor de specifieke taakmutaties toe te kennen aan het betreffende programma. Deze mutaties hebben geen effect op het begrotingssaldo: het betreft een verschuiving tussen het programma Financiën en het programma. Daarnaast zijn er een aantal onttrekkingen uit de bestemmingsreserve gemeentefonds.

 
Algemene middelen
Septembercirculaire 2025, budgettair resultaat
Het budgettaire effect van de septembercirculaire 2025 is € 137.000 voordelig. Dit resultaat heeft te maken met aanpassing van de maatstaven in het gemeentefonds.

Decembercirculaire 2025

• Klimaat- en energiebeleid CDOKE (DU)

In de decembercirculaire hebben wij  aanvullend op eerder verstrekte middelen 1,1 miljoen euro ontvangen voor uitvoering van de taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid.

• Vrouwenopvang (DU)

In de septembercirculaire 2025 heeft het Rijk aangekondigd dat aan de decentralisatie uitkering Vrouwenopvang landelijk 12 miljoen euro structureel wordt toegevoegd ten behoeve van het realiseren van extra opvangplekken. In de decembercirculaire 2025 is de definitieve verdeling van deze middelen over de verschillende centrumgemeenten bekend gemaakt. Dit betekent een bedrag van € 316.000 voor centrumgemeente Nijmegen.

Voorgesteld besluit verrekenen/toevoegen aan programma
Septembercirculaire 2025

• Capaciteit decentrale overheden klimaat - en energiebeleid (CDOKE) (DU)

Vanuit de Decentrale Uitkering (DU) Capaciteit overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) is voor 2026 7,33 miljoen euro ontvangen (septembercirculaire 2025 6,26 miljoen euro, decembercirculaire 2025 1,07 miljoen euro).
Dit budget staat in de begroting op stelpost bij het programma Financiën. We stellen voor om nu 2,19 miljoen euro over te hevelen naar de programma’s Bereikbaarheid, Bestuur & Organisatie en Openbare Ruimte.
Het restant van 5,14 miljoen euro blijft in afwachting van verdere invulling op stelpost staan.

• Overheidsbrede Dienstverlening (DU)

De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) is vanaf 2026 omgezet naar de DU Overheidsbrede Dienstverlening. Gemeenten worden hiermee gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en lokaal te bepalen waar en welke vorm van ondersteuning het meest passend is.

• Wet integrale suïcidepreventie

Op 1 januari is deze wet in werking getreden. De middelen zijn bedoeld om suïcidepreventie in ons gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren.

Bestemmingsreserve gemeentefonds
Mei-/septembercirculaire 2025

• IBO problematische schulden

Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Eén onderdeel is het intensiveren van vroegsignalering om inwoners met beginnende schulden zo vroeg mogelijk ondersteuning te bieden en problematische schulden te voorkomen. Bij de meicirculaire 2025 zijn hiervoor eenmalig extra middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Voor Nijmegen gaat dit om € 295.000. De gemeenteraad is akkoord gegaan om deze middelen in te zetten voor vroegsignalering van huurachterstanden. De raad heeft van het beschikbare budget bij de 2e Voortgangsmonitor 2025 reeds € 27.335 toegekend. Het benodigde bedrag voor 2026 (€ 179.308) zit momenteel in de bestemmingsreserve.
Met deze middelen zetten we extra in op het actief oppakken van signalen van huurachterstanden. Actief oppakken betekent telefonisch contact en/of huisbezoeken. Alle hulpvragen die uit deze signalen komen worden uitgevoerd door deze aanvullende inzet.

• Implementatie Participatiewet

Met de septembercirculaire 2025 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor de implementatie van de ‘Participatiewet in Balans’.  Het wetsvoorstel is bedoeld om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. We stellen voor om de Rijksmiddelen over te hevelen naar het programma Werk en Inkomen om deze middelen vervolgens  beschikbaar te stellen voor de uitvoerende afdeling(en).

• Impulsbudget sociale infrastructuur (DU)

Het Rijk stelt voor de periode 2024 t/m 2034 extra middelen beschikbaar aan centrumgemeente Nijmegen. Het betreft de decentralisatie uitkering ‘impulsmiddelen sociale infrastructuur’. Deze rijksmiddelen worden beschikbaar gesteld, zodat sociaal ontwikkelbedrijven (ook wel werkbedrijven genoemd) aan meer kwetsbare werk(zoek)enden een opstap naar werk, een vangnet als regulier werk (tijdelijk) niet lukt en/of een beschutte werkplek kunnen bieden. De regiogemeenten zijn voornemens de rijksmiddelen ‘impulsbudget sociale infrastructuur’ jaarlijks over te dragen aan de MGR/WerkBedrijf.
Het definitieve plan ‘Impuls Werkontwikkeling’ bestaat onder andere uit beschreven doelstellingen en een meerjarenbegroting. Dit plan is als bijlage opgenomen in de nieuwe ‘begroting 2027-2030 en bijstelling 2026’ van de MGR. In het plan is opgenomen dat het plan tussentijds wordt geëvalueerd (2028) en dat de impulsmiddelen die aan het einde van de uitvoeringsperiode niet zijn ingezet, zullen terugvloeien naar de regiogemeenten.
Het plan ‘Impuls Werkontwikkeling’ -opgenomen in de begroting van de MGR- geeft voldoende onderbouwing om te verzoeken de middelen 2025 en 2026 -die in de bestemmingsreserve bij financiën staan- over te hevelen naar het programma. Na vaststelling van de begroting van de MGR, worden de middelen vervolgens overgeheveld naar de MGR/WerkBedrijf.

Decembercirculaire 2025

• Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp

De eenmalige Decentrale Uitkering Energiearmoede van het Rijk ondersteunt gemeenten bij het versterken van de lokale aanpak voor inwoners met energiearmoede, door ruimte te bieden voor extra inzet op ondersteuning, het actief benaderen van inwoners en begeleiding richting passende inkomensvoorzieningen en gemeentelijke regelingen. Hiermee willen we zowel de bestaande doelgroep binnen de brede aanpak energiearmoede als de huishoudens die eerder via het Tijdelijk Noodfonds Energie om hulp vroegen, bereiken en ondersteunen. De middelen (€ 124.256) worden 50/50 verdeeld over programma's Werk en Inkomen onderdeel Financiële bestaanszekerheid en programma Openbare Ruimte onderdeel Energie besparen.  

• Inzet ID-wallets (DU)

Wij hebben een bijdrage van € 217.590 ontvangen om de toepassingen van ID-wallet rondom de levensgebeurtenissen “Ik word 18” en “Ik ben nabestaande geworden” in kaart te brengen. De ID-wallet biedt oplossingen voor knelpunten in het huidige IT landschap. Het doel is om mensen te ondersteunen en financiële problemen te voorkomen tijdens deze levensgebeurtenissen door processen te vereenvoudigen. De werkzaamheden hiervoor worden vanuit verschillende programma’s uitgevoerd.

• Veerkracht en weerbaarheid (DU)

Het ministerie van SZW spant zich in voor het versterken van veerkracht en (digitale) weerbaarheid van individuen, omgevingen, gemeenschappen en de samenleving ter bevordering van de sociale stabiliteit . De gemeente Nijmegen ontvangt een bedrag van € 43.000. Het ministerie van SZW ondersteunt  hiermee in hun lokale aanpak gericht op het verminderen van maatschappelijke spanningen. Gedacht kan worden aan thema’s als (online) radicalisering en extremisme, polarisatie, ongewenste buitenlandse inmenging (OBI) en discriminatie.

• Wet versterking regie volkshuisvesting

Wanneer de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) in de Eerste Kamer is aangenomen moeten alle gemeenten (en provincies) een volkshuisvestingsprogramma opstellen. Dit programma komt in de plaats van woon- en woonzorgvisies, in Nijmegen de Nijmeegse Woonagenda 2024-2029 en de Nijmeegse Woonzorgvisie 2025-2030. Met het volkshuisvestingsprogramma werkt een gemeente de Omgevingsvisie concreet uit. Het is een omgevingsprogramma zoals bedoeld in de Omgevingswet en dient uiterlijk 1-7-2027 gereed te zijn.
Het College heeft inmiddels het programma Volkshuisvesting vastgesteld met daarbij de informerende brief aan de gemeenteraad. Door middel van de decembercirculaire 2025 zijn eenmalige middelen toegewezen aan de steden, zo ook Nijmegen. Wij verwachten door middel van de meicirculaire 2026  aanvullende middelen te ontvangen.

• Work in Nederland (DU)

Om goede informatievoorziening, hulp en dienstverlening aan EU-arbeidsmigranten te bieden worden middelen beschikbaar gesteld ten behoeve van de verschillende arbeidsmarktregio’s. De decentralisatie-uitkering wordt verstrekt aan de centrumgemeenten van dertien arbeidsmarktregio’s. Voor Nijmegen is er € 183.000 toegekend.

Dit initiatief breidt onze dienstverlening uit, zodat arbeidsmigranten niet alleen geregistreerd worden, maar ook voorzien worden van goede en betrouwbare informatie en hulp bij vragen en problemen rondom leven, wonen en werken in Nederland. Hiermee dragen wij bij aan het doel ‘De Nijmegenaar kan gebruik maken van diens (democratische) rechten’.

• Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijven (DU)

Met de decembercirculaire 2025 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor compensatie aan medewerkers  sociaal ontwikkelbedrijven. Medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven ondervinden namelijk nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025. De grootste gemeente binnen een samenwerkingsverband rondom een sociaal ontwikkelbedrijf ontvangt de financiële middelen. Het budget dat een gemeente ontvangt, is gebaseerd op het aantal medewerkers in dienst van het sociaal ontwikkelbedrijf.
Nijmegen heeft –als grootste gemeente binnen het samenwerkingsverband MGR Rijk van Nijmegen- een bedrag van € 608.671 ontvangen. Deze middelen worden niet geclaimd door de MGR, omdat de compensatie van SW-medewerkers vanuit reguliere SW-middelen is gerealiseerd. Voorstel vanuit de regio is om de ontvangen Rijksmiddelen via een verdeelsleutel te verdelen over de deelnemende regiogemeenten. Voor de afdracht naar de regiogemeenten stellen we voor een bedrag van € 245.183 overhevelen naar het programma. Het resterende bedrag van € 363.488 kan vrijvallen ten gunste van het gemeentelijk saldo.

• Implementatie plateau 2 (DU)

Sinds de invoering van de Wet Inburgering werken we landelijk met een plateauplanning betreffende gegevensuitwisseling (met DUO en COA). Er worden weer nieuwe stappen gezet voor de overgang naar plateau 2: gegevensuitwisseling mogelijk tussen gemeente-DUO -COA.  Deze middelen worden ingezet voor de doorontwikkeling van de module inburgering van Centric en de daarmee gepaard gaande  uitvoeringskosten.

• Impulsbudget arbeidsmarktregio's (DU)

In de periode 2025-2028 ontvangen we een tijdelijk impulsbudget. Deze middelen maken het mogelijk om gezamenlijke dienstverlening te ontwikkelen met de partners in de arbeidsmarktregio en mogelijke knelpunten in de regionale samenwerking op te lossen.

• Alleenverdienersproblematiek

In 2025 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de alleenverdienersproblematiek. Een gedeelte van deze middelen (€ 110.000) kan vrijvallen ten gunste van de algemene middelen omdat deze niet benodigd zijn voor het programma.