Financiële effecten

Programmameldingen

In onderstaande tabel zijn de programmameldingen opgenomen waarvan we verwachten dat deze leiden tot een afwijking ten opzichte van de begroting. Deze regels worden niet in de begroting aangepast, met uitzondering van een aantal meldingen, waarvoor we wel de begroting willen aanpassen. Deze meldingen zijn toegelicht in het hoofdstuk ’Meldingen in de begroting te verwerken’. Voor het totaalbeeld nemen we ze hier ook op. Na de tabel volgt een toelichting op de regels van de programmameldingen. We geven daarbij ook aan op welk doel de melding betrekking heeft.

* De meldingen waarvoor we de begroting willen aanpassen, zijn toegelicht in het hoofdstuk 'Meldingen in de begroting aan te passen - Programmameldingen .

Toelichting
Programma Bestuur en Organisatie
Doel: De Nijmegenaar kan gebruik maken van diens democratische rechten
Verkiezingen (€ 150.000 N)
In verband met hogere stijging van de kosten zoals voor porto, huur, drukwerk en catering dan de indexering is het huidige budget niet meer dekkend.

Huur 2e Walstraat (€ 135.000 N)
We huren voor de balies Registratie Niet-Ingezeten (RNI) een verdieping aan de 2e Walstraat. De kosten voor huur en beveiliging bedragen € 135.000. Deze kosten kunnen niet worden opgevangen in de begroting. Met de komst van het International Center Nijmegen (ICN), uiterlijk 1 januari 2027, waarbij het RNI verhuist naar de Stadswinkel, vervallen deze kosten.

Klachtenteam (€ 715.000 N)
Het aantal klachten bij de gemeente is tussen 2020 en 2025 meer dan verdubbeld, van 204 naar 439 klachten, met een stijging van 14,6% in 2025. Deze groei hangt samen met factoren zoals de groei van de stad, hogere verwachtingen van inwoners, betere bekendheid met rechten, nauwkeurigere registratie en een laagdrempelige klachtprocedure. Daarnaast is in 2025 meer aandacht ontstaan voor de formele kant van klachtbehandeling, onder meer door het Rekenkamerrapport en de komst van de gemeentelijke ombudsman. De combinatie van meer klachten, extra werkzaamheden en gelijkblijvende personele capaciteit leidde tot hoge druk op het proces en ziekteverzuim, waardoor achterstanden ontstonden en het percentage tijdig afgehandelde klachten daalde van circa 94% naar 85%. In 2025 is extra ingezet op het wegwerken van achterstanden met tijdelijke inhuur, waardoor de achterstand inmiddels is ingelopen, maar er nog geen ruimte is voor kwaliteitsverbetering. Zonder aanvullende middelen zal de tijdelijke inhuur moeten stoppen, met als risico langere behandeltermijnen en lagere kwaliteit van klachtbehandeling. Tegelijkertijd wil de gemeente de klachtbehandeling verder professionaliseren en versterken, terwijl de succesvolle informele aanpak behouden blijft.

Doel: Ons werk wordt slagvaardig en zorgvuldig uitgevoerd en we maken af waar we aan begonnen zijn
iRvN: Mobile Device Management (€ 155.000 N)
In maart is door het College het regionale Mobile Device Management beleid vastgesteld, samen met de regiogemeenten. Deze aanscherping die nodig is vanwege de geopolitieke verhoudingen en cyberbedreigingen kost jaarlijks 1,1 miljoen euro vanaf 2027 aan vaste kosten (grotendeels zijn dit hogere licentiekosten van diverse software pakketten, om de complexiteit van cybercrime beter het hoofd te kunnen bieden) waarvan er 632.000 euro voor Nijmegen en eenmalige projectkosten van € 245.000 waarvan € 155.000  voor Nijmegen al te maken in 2026. In de gemeentelijke begroting 2026 zijn deze kosten niet voorzien, ze worden betrokken in de iRvN begroting vanaf 2027. Als we dit jaar geen extra middelen kunnen inzetten, kunnen we de implementatie niet voorbereiden, noch de veiligheid verder op orde brengen. We lopen daarmee verhoogt risico op fraude en cybercriminaliteit.

iRvN: Back-upvoorziening MS365 (€ 81.000 N)
Sinds we met MS365 zijn gaan werken, slaan we daar data op. Daar moet een back-up voor zijn in verband met calamiteiten en die is nieuw en was niet voorzien in de licentiekosten MS365. Vanaf de begroting 2027 wordt hier structureel rekening mee gehouden via de begroting van de iRvN. We hebben eind 2025 toegezegd deze per direct te accepteren en deze moeten ook in 2026 gerealiseerd worden om verlies aan data te voorkomen. 

Structurele kosten MS365 (€ 160.000 N)
Vanuit de iRvN krijgen we structurele kosten overgedragen die worden gemaakt om MS365 technisch draaiende te houden en de omgeving MS365 veilig te houden. Ook de doorontwikkeling van de informatiehuishouding zit hierin. In april wordt hiervoor door de iRvN een begroting aangeleverd. Wel is zeker dat het minimaal € 160.000 gaat kosten. 

iRvN: Cloud (€ 373.000 N)
College heeft in december de regionale Cloudstrategie vastgesteld, samen de andere regionale partners. Dit wordt nu uitgewerkt in een plan van aanpak door de iRvN die naar verwachting eenmalig € 373.000 euro gaat kosten voor gemeente Nijmegen. De voorbereiding kan niet eerder starten dan halverwege dit jaar en is nog niet ingepland. In de begroting iRvN staan de kosten nu als plusproduct in 2026 opgenomen.

Doel: De Nijmegenaren worden betrokken bij het werk aan onze stad, om daarbij gebruik te maken van hun kennis, expertise en initiatief
Particpatieplatform (€ 250.000 N)
Dit jaar is het nieuwe participatieplatform Onze Stad gelanceerd. Voor de instandhouding en ondersteuning, zodat onze organisatie hier op passende manier gaat werken, is een participatieteam aangesteld. Dit team is ondergebracht bij bureau Communicatie en bestaat uit een participatieadviseur en een content-en functioneel beheerder. In 2026 leidt dit tot een overschrijding van € 250.000.

Doel: Ons handelen is ethisch en in lijn met wet- en regelgeving
Beleidsondersteuning raadsfracties (€ 200.000 N)
Sinds 2022 kent de raad een budget voor beleidsondersteuners bij raadsfracties. Het recht op beleidsondersteuning is geregeld in een verordening. Dit budget is sindsdien onvoldoende mee gestegen met de reguliere CAO stijgingen voor dergelijke functies. We verwachten dit jaar een overschrijding van het budget met € 200.000.

Programma Veiligheid
Doel: We voorkomen en gaan branden, ongevallen, rampen, crises en sociale en fysieke gevolgen die daarmee samenhangen tegen
Aanpak maatschappelijke weerbaarheid (€ 500.000 N)
Door geopolitieke spanningen en hybride dreigingen is Nederland kwetsbaarder geworden voor grootschalige verstoringen. Tegelijkertijd nemen de gevolgen van klimaatverandering toe. Deze ontwikkelingen kunnen leiden tot langdurige uitval van vitale voorzieningen en verhogen het risico op ontwrichting van de maatschappij. De gemeente Nijmegen wil de aanpak van maatschappelijke weerbaarheid versterken en hier zijn kosten aan verbonden. Op dit moment zijn in de gemeentelijke begroting geen specifieke middelen gereserveerd voor deze opgave. Daarnaast is vanuit het Rijk slechts beperkt aanvullende financiering beschikbaar. Een eerste globale inschatting (mede op basis van ervaringen uit andere gemeenten) laat zien dat de versterking van de continuïteit van de gemeentelijke processen, de inrichting en operationalisering van noodsteunpunten, de versterking van het sociale weefsel, de ondersteuning van kwetsbare doelgroepen en de projectorganisatie leiden tot een meerjarige financiële opgave. In de eerste jaren liggen de kosten hoger vanwege eenmalige investeringen, onder andere voor de inrichting van de noodsteunpunten en de opbouw van de projectstructuur. Daarna nemen de kosten af en resteert voornamelijk structurele inzet voor continuïteit, onderhoud en borging in de organisatie. Met de raadsinformatiebrief aanpak maatschappelijke weerbaarheid van 24 maart 2026 is uw raad hierover geïnformeerd.

Programma Economie en Toerisme
Doel: We versterken ons evenementenklimaat en stimuleren evenementen die bijdragen aan het profiel van onze stad.
Kosten Vierdaagse (€ 100.000 N)
Door de toename in de hoogte qua kosten in relatie tot de inrichting, het beheer en toezicht, de transferbussen en de projectleiding van het parkeerterrein Vierdaagse Zuiderveld zal er een verwacht tekort zijn van € 100.000. Deze hogere kosten kunnen niet meer worden opgevangen binnen het programma Economie en toerisme. 

Programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg
Doel: We hebben een stevig opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken en scholen
Sociaal Medische Indicatie kinderopvang (SMI) (€ 400.000 N)
De sociaal medische indicatie Kinderopvang wordt op basis van beleidsregels uitgevoerd. Dit is een openeinderegeling. Een normale oplossing voor kinderen (kinderopvang of BSO) wordt ingezet bij problematiek bij ouders, en verdient daarom de voorkeur boven de inzet van jeugdhulp. Het beroep op SMI is toegenomen, o.a. door inzet vanuit de Regieteams en Buurtteams.

Doel: Inwoners kunnen zelfstandig wonen in een schone en geschikte woning. Ze kunnen zich in en om het huis verplaatsen en daardoor deelnemen aan de samenleving en hun sociale omgeving. Dit doen ze met voldoende eigen kracht, zelfredzaamheid, samenredzaamheid in de vorm van sociale steun. Wanneer het nodig is, ondersteunen wij hen bij het verkrijgen of herwinnen hiervan.
Wmo hulp bij het huishouden (1,2 miljoen euro V) en Wmo hulpmiddelen (0,5 miljoen euro V)
Voor Wmo hulp bij het huishouden verwachten we in 2026 een voordeel van 1,2 miljoen euro en voor Wmo hulpmiddelen een voordeel van 0,5 miljoen euro. Voor 2026 hanteren we een bandbreedte van 0,5 miljoen euro. Momenteel wordt er extra uitvoeringscapaciteit ingezet door de invoering van het nieuwe Wmo-systeem en om nieuwe achterstanden in de wachttijd en wachtlijst te voorkomen. Dit leidt mogelijk tot meer uitgaven. Het plan van het vorige kabinet was om een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren per 1-1-2026 en hiermee het Wmo abonnementstarief af te schaffen. De invoering is uitgesteld naar 1-1-2028. Doordat de gemeente meer eigen bijdragen voor de Wmo zou ontvangen, had het Rijk de gemeentelijke begroting hiervoor gekort. Door het uitstel is deze korting teruggedraaid en is de begroting van Wmo hulp bij het huishouden verhoogd met 1,1 miljoen euro en van Wmo hulpmiddelen met 0,7 miljoen euro. Daarnaast zien we een lichte daling in het gemiddeld aantal geïndiceerde uren hulp bij het huishouden per inwoner ten opzichte van de afgelopen jaren. De verhoging van de begroting is met name de reden van het verwachte overschot.

Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (0,2 miljoen euro V)
De voortgang op de doelen rondom maatschappelijke opvang en beschermd wonen lichten we gezamenlijk toe. Dit heeft meerdere redenen. Enerzijds delen we het grootste deel van de baten en lasten rondom Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang met de regiogemeenten via regionale afspraken en een regiobegroting Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang. Daarnaast vallen de doelen ook onder hetzelfde taakveld, geëscaleerde zorg 18+. Totaal laten de doelen voor- en nadelen zien.

Het doel m.b.t. beschermde woonomgeving laat een positief voordeel zien van 1,7 miljoen. Echter zet de dalende trend op dit voordeel zich door in 2026. Dit wordt veroorzaakt door de groei van het aantal aanmeldingen van BW-cliënten en de afname in het aantal wachtenden. In 2025 is het aantal nieuwe aanmeldingen met 14% gestegen. Het aantal wachtenden is in Q4 2025 gedaald van 63 (in Q4 2024) naar 44. We verwachten dat deze trend zich doorzet in 2026. Echter blijft een substantieel voordeel ontstaan door het uitstel van het de doordecentralisatie (wet woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen) en het daarbij horende objectief verdeelmodel.  Het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel ligt sinds begin 2024 bij de Tweede Kamer voor behandeling, maar is nog steeds niet in behandeling genomen.

Op Maatschappelijke Opvang verwachten we een negatief resultaat van 1,5 miljoen euro. Kostenuitzettingen waar geen rekening mee is gehouden in de stadsbegroting hebben betrekking op mogelijk doorlopende kosten voor de pilot MFC-terrein in het najaar, lasten in 2026 voor kleinschalige opvang vanuit het uitvoeringsplan dak- en thuisloosheid en de kosten rondom de werkzaamheden van de 24-uurslocatie in Tiel (Rivierenland).

Zowel de positieve als negatieve resultaten worden gedempt door het regionale effect. Dit komt doordat we deze baten en lasten, via een afgesproken verdeelsleutel, delen met de regiogemeenten. Vanwege de open eind regelingen en onzekere ontwikkelingen, hanteren we een bandbreedte van minus 1,8 miljoen euro en plus 2,2 miljoen euro.

Doel: Inwoners kunnen zelfstandig hun leven leiden en meedoen doordat ze beschikken over voldoende zelfregie, zelfredzaamheid, veerkracht en samenredzaamheid in de vorm van sociale steun. Wanneer het nodig is, ondersteunen wij hen bij het verkrijgen of herwinnen hiervan.
Wmo begeleiding (3,1 miljoen euro N)
Op Wmo begeleiding zit een taakstelling van 1,2 miljoen euro. De resultaten van de uitvoeringsagenda duurzame Wmo begeleiding worden in 2026 geschat op 0,3 miljoen euro, met een range tot 0,6 miljoen euro. Daarmee is de taakstelling niet volledig ingevuld en ontstaat een nadeel van 0,9 miljoen euro. Op begeleiding Jeugd werd er voor de uitvoeringsagenda al gewerkt met bestedingsruimtes en signaalplafonds, terwijl voor Wmo begeleiding hier later -medio 2025- mee gestart is. Hierdoor worden de verwachtte resultaten op Wmo begeleiding later zichtbaar dan bij begeleiding Jeugd.
Daarnaast wordt in de begroting al jaren rekening gehouden met het feit dat 70% van de cliënten wordt begeleid door Buurtteams Volwassenen. Op dit moment is dat 66%. Dit leidt tot een nadeel van 2,2 miljoen euro. In de huidige prognose is nog geen rekening gehouden met uitstroom door overname van cliënten door Buurtteams Volwassenen als gevolg van de uitvoeringsagenda duurzame Wmo-begeleiding of met instroom als gevolg van de start van het Mentale Gezondheidsnetwerk (MGN) waar we inzetten op het verminderen van de wachtlijst en instroom in de specialistische GGZ. We verwachten van deze twee invloeden een eerste beeld te geven bij de 2e Voortgangsmonitor.

We gaan dit beheersen door een arrangement van initiatieven vanuit de uitvoeringsagenda duurzame jeugdhulp en Wmo-begeleiding. Dit gaat onder andere over het verder versterken van de positie van Buurtteams Volwassenen via de ingezette innovatieroute van collectiveren, digitaliseren en wijkgericht werken. Daarnaast werken we vanaf dit jaar nadrukkelijk aan het realiseren van doelmatige inzet van aanvullende begeleiding via o.a. bestedingsruimtes, de commissie passende verwijzen Wmo en analyse en sturing op maatwerkcontracten. Ook werken we aan het versterken van onze strategische contractsturing door het uitvoeren van verdiepende analyses die we gebruiken voor de opdrachten aan de contractpartners voor 2027.     

Doel: Kinderen en hun ouders worden laagdrempelig, dichtbij en deskundig ondersteund als zij problemen ervaren met opvoeding en/of kansrijke ontwikkeling, indien nodig met specialistische jeugdhulp.
Jeugdhulp Ambulant (€ 1,5 miljoen euro N)
We hanteren voor de prognose van het resultaat binnen dit doel een bandbreedte tussen de 1 en 2 miljoen euro negatief. In de prognose van het tekort zijn ook de taakstellingen verwerkt die zijn ingeboekt op basis van de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en de aanvullende taakstelling van 6 miljoen euro uit de stadsbegroting 2025-2028.

Duurzame jeugdhulp
We blijven actief inzetten op het vergroten van het aandeel basishulp door de Buurtteams Jeugd en Gezin en op het versterken van de sociale basis, om de groei van ambulante hulp tegen te gaan. Voor 2026 verwachten we lagere kosten voor ambulante jeugdhulp dan in 2025.
We zetten het proces van Duurzame Jeugdhulp voort. Het college heeft op 30 september 2025 een pakket aan maatregelen vastgesteld. Een deel hiervan wordt al uitgevoerd en zal naar verwachting een positief effect hebben, bijvoorbeeld bestedingsruimtes voor begeleiding en strengere toelatingseisen voor onderaannemers. Tegelijkertijd zien we dat op met name het onderdeel J-GGZ meer tijd nodig is om samen met maatschappelijke partners tot goed doordachte maatregelen te komen. We werken hier momenteel aan een doelgroepanalyse.
Er blijven echter risico’s bestaan, met name door complexe casuïstiek, die moeilijk is te prognosticeren en vaak intensieve zorginzet vergt, en mogelijke aanvullende investeringen in onder andere de sociale basis en de doorontwikkeling van de Buurtteams. Dit kan het nettoresultaat van de taakstelling negatief beïnvloeden.
Een uitgebreide analyse van de voortgang van de uitvoering van de uitvoeringsagenda vindt separaat plaats via een halfjaarlijkse rapportage aan de gemeenteraad.

We proberen de realisatie van de taakstelling nader te beheersen door een aantal interventies in Uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp dit jaar tot uitvoering te brengen. We zien in de Stadsrekening 2025 echt een afname van de instroom van het aantal jeugdigen in ambulante begeleiding. Een aantal interventies is hierop gericht en daarvan verwachten we komende periode nog meer resultaat: o.a. inzet Commissie Passende Verwijzing voor Zorg binnen Onderwijs, trainingen “Druk en Dwars” voor pedagogisch medewerkers en leerkrachten maar ook inzet van specialistisch jongerenwerk op een doelgroep jongeren waar voorheen individuele begeleidingstrajecten werden ingezet.

Doel: Kinderen groeien zoveel mogelijk veilig en gezond op
Jeugdhulp met verblijf (2 miljoen euro N)
We hanteren voor de prognose van het resultaat binnen dit doel een bandbreedte tussen de 1,5 en 2,5 miljoen euro negatief. Een belangrijk onderdeel van dit doel zijn de essentiële functies, dit is tevens een van de nieuwe onderdelen van het zorglandschap in 2025. Dit is een langdurig contract (8 jaar) waarbij het niet realistisch is, gezien de complexiteit van de opdracht, om de eerste jaren een positief financieel effect te verwachten. De essentiële jeugdhulpfuncties kunnen gezien worden als alternatief voor de afbouw van gesloten jeugdzorg. Deze landelijke afbouw en de ombouw naar kleinschaligheid hebben geleid tot forse tariefstijgingen. Hoewel we in 2025 de eerste voorzichtige positieve signalen hebben gezien verwachten we in 2026 geen grote veranderingen in de realisatie. Daarbij geldt dat de beïnvloedbaarheid van deze kosten beperkt is, onder andere door de positie van wettelijke verwijzers als huisartsen, rechters en gecertificeerde instellingen. Ook heeft landelijk beleid invloed. Wel blijven we verder sturen op minder uithuisplaatsingen en passende zorg bij complexe casuïstiek. De beweging naar kleinschaligheid in verblijf zorgt voor hogere kosten (minder kinderen op een groep).  Daarnaast hebben we soms te maken met complexe situaties waar zorg gestapeld wordt.

We proberen de kosten nader te beheersen door onze aanpak complexe casuïstiek grondig onder de loep te nemen. We zijn op dit moment bezig met een analyse, waarbij we weten dat elke casus maatwerk is dus een generiek beeld over de doelgroep lastig te geven is. Daarom zijn we gelijktijdig bezig met het doorlichten van onze processen om nog beter in beeld te krijgen waar we invloed kunnen uitoefenen om uiteindelijk te kunnen komen tot betere en ook minder kostbare oplossingen.

Doel: Inwoners nemen actief deel en dragen bij aan de samenleving
Inburgering (€ 220.000 N)
Voor de uitvoering van de Wet Inburgering ontvangen we van het rijk uitvoeringsmiddelen. Deze middelen zijn onvoldoende voor het aantal inburgeraars dat we moeten begeleiden. De rijksmiddelen bewegen niet mee met de aantallen. Voor 2026 is a-structureel € 548.000 beschikbaar gesteld. Doordat het aantal inburgeraars nog hoger is dan verwacht, is in 2026 minimaal 2 fte extra nodig om alle inburgeraars conform wettelijke verplichtingen te begeleiden. We verwachten hierdoor in 2026 een nadeel van € 220.000.  

Aanpassingen pand Hubertusstraat (€ 110.000 N)
Er zijn onverwachte schades opgetreden aan het pand, er moeten op korte termijn herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd zodat een kwetsbare doelgroep gebruik kan blijven maken van het pand. De kosten hiervan zijn € 110.000. We dekken dit uit de onderhoudsreserve die bij het programma Financiën staat.

Programma Werk en Inkomen
Op het totale programma Werk en Inkomen verwachten we in 2026 een nadelig resultaat van 3,1 miljoen euro. Vanwege de open- einderegelingen en onzekere ontwikkelingen houden we een bandbreedte aan van -2,0 miljoen euro en -5,5 miljoen euro.

Doel: Meer perspectief op maatschappelijke participatie en/of duurzaam, betaald werk
WSW en beschut werk (1,5 miljoen euro V)
Hieronder vallen de regelingen WSW, beschut werk en arbeidsmatige dagbesteding. De uitvoering van deze regelingen is gemandateerd aan de MGR/WerkBedrijf. De geprognosticeerde uitgaven zijn gebaseerd op de concept begroting 'MGR 2027-2030 en bijgesteld 2026'.
Op de WSW verwachten we -met uitzondering van 2027- een meerjarig voordelig resultaat, dat door de jaren heen fluctueert. Het resultaat wordt beïnvloed door enerzijds de rijksbijdrage, anderzijds door de afdracht aan de MGR voor de uitvoering van de SW. Zowel de rijksbijdragen als de SW-lasten fluctueren door de jaren heen. Er zijn veel kostprijsbepalende componenten voor de afdracht aan de MGR. De MGR houdt in haar meerjarenprognose rekening met het natuurlijk verloop van SW-medewerkers (sterfhuisconstructie).
Vanaf 2026 wordt er anders omgegaan met het zogenaamde loonkostenvoordeel . Dit leidt vanaf 2026 tot een significante verlaging van de gemeentelijke afdracht aan de MGR. De wijziging mbt het loonkostenvoordeel, zal waarschijnlijk ook doorgevoerd worden in de rijksbijdrage WSW. Meer informatie hierover verwachten we met de meicirculaire 2026. Vooruitlopend hierop hebben we de Rijksontvangsten gecorrigeerd met hetzelfde bedrag waar de lasten mee zijn verlaagd.  

(Arbeids)participatie (1 miljoen euro V)
Hieronder vallen ook verschillende aan de MGR/WerkBedrijf gemandateerde regelingen, zoals de (arbeids)participatie en afspraken rondom de oude WIW-ID banen en de maatwerkbanen.
We verwachten op de genoemde onderdelen een voordelig resultaat. Het participatiebudget fluctueert mee met de maatstaven, maatstafaantallen en bedragen die het rijk actualiseert in de circulaires (mei en september). De jaarlijkse afdracht aan de MGR wordt hieraan afgeleid door gebruik te maken van het Berenschotmodel (afspraak MGR en regiogemeenten sinds 2025). Daartegenover staan de middelen in de gemeentelijke begroting die niet mee fluctueren met de circulaires. De middelen die zijn opgenomen in de begroting fluctueren door de indexeringen vanuit de stadsbegroting. De gemeentelijke begroting moet voldoende zijn om de fluctuaties vanuit de circulaires/Berenschot-model op te vangen.

Doel: Verstrekken uitkeringen en toeslagen
BUIG (3,8 miljoen euro N)
De aantallen bijstandsuitkeringen lopen sinds begin 2024 weer op. Afgelopen jaar is het aantal inwoners met een Participatiewetuitkering met 59 toegenomen. Nijmegen is -sinds jaren- een zogenaamde nadeelgemeente. Dat wil zeggen dat het objectief bepaalde budget BUIG ontoereikend is om de uitgaven aan bijstandsuitkeringen te dekken.
Door verschillende factoren blijft een prognose lastig te voorspellen, zoals de ontwikkeling van het aantal landelijke en lokale uitkeringsgerechtigden, het objectieve budgetaandeel in het macrobudget, inzet van de loonkostensubsidie (MGR), ontvangsten van vorderingen en het jaarlijks te bepalen voorzieningspercentage debiteuren.
Ook in de komende jaren zal het BUIG-budget zeer waarschijnlijk ontoereikend zijn en verwachten we nadelige resultaten op BUIG. De verwachting is dat we -net als in 2024 en 2025- een beroep kunnen en gaan doen op de vangnetuitkering Participatiewet. We gaan ervan uit dat de 'toetsingscommissie vangnet Participatiewet' de ingediende aanvragen zal honoreren. Belangrijk om te weten is dat de daadwerkelijke betaling van de vangnetuitkering pas het daaropvolgende jaar plaatsvindt (t+2). In de prognoses is hiermee rekening gehouden.

Studietoeslag (1,8 miljoen euro N)
Sinds de stelselwijziging medio 2022 levert de studietoeslag jaarlijks een toenemend tekort op. Net als voorgaande jaren verwachten we de komende jaren op deze openeinderegeling een financieel knelpunt. We zien dat het aantal aanvragen en toekenningen ook in 2025 verder is toegenomen. Daarnaast zien we dat ook het bedrag aan nabetalingen over voorgaande jaren toeneemt. Studenten die een nieuwe toekenning voor de studietoeslag krijgen, kunnen ook over voorgaande jaren een beroep doen op de studietoeslag. We verwachten dat het nadelig resultaat op deze regeling vanaf 2026 verder gaat oplopen of wellicht stabiliseert op het niveau van 2025.  
De Tweede Kamer heeft op 25 juni 2025 een motie aangenomen waarin het kabinet verzocht wordt de uitvoering van de studietoeslag over te hevelen naar DUO. Recentelijk is echter vernomen dat de overheveling van de studietoeslag naar DUO waarschijnlijk niet plaats gaat vinden, maar dat er gekeken gaat worden naar een herverdeling van het macrobudget. Hierdoor zal er een verschuiving van middelen over gemeenten gaan plaatsvinden (voordeelgemeenten ontvangen na herverdeling minder budget, nadeelgemeenten ontvangen na herverdeling meer budget). Op welke termijn een eventuele overheveling naar DUO of herverdeling van middelen gaat plaatsvinden, is op dit moment niet bekend.  

Doel: Participatie bevorderen van inwoners vanaf 18 jaar
Busvoordeelabonnement en meedoenregeling (€ 261.000 N)
Dit betreffen de regelingen voor maatschappelijke participatie. In totaal verwachten we een tekort van 0,3 miljoen euro in 2026. Momenteel zijn er onderhandelingen gaande voor het busvoordeelabonnement. Naar verwachting zal het tarief voor het busvoordeelabonnement flink stijgen. Het nieuwe tarief geldt vanaf 28 juni 2026. Naast een hoger tarief wordt het busvoordeelabonnement ook beschikbaar voor kinderen en ontheemde Oekraïners (naar aanleiding van aangenomen amendementen bij de Stadsbegroting 2026). Op basis van een inschatting van het stijgende tarief, verwachten we een tekort op het busvoordeelabonnement.   
Op de meedoenregeling wordt in 2026 een tekort verwacht van een kleine 0,3 miljoen euro . Hierbij is rekening gehouden met uitbreiding van de doelgroep ontheemde Oekraïners, maar deze uitgaven zijn nog onzeker.

Doelen: Verkleinen gezondheidsverschillen armoede, Verstrekken uitkeringen en toeslagen en Aanbieden aanvullende gemeentelijke inkomensondersteunende regelingen
Overige regelingen Financiële bestaanszekerheid (€ 139.000 V)
Op de overige regelingen van Financiële bestaanszekerheid verwachten we een voordeel van 0,1 miljoen euro. Het betreft de bijzondere bijstand, de CAZ en subsidies inkomensondersteuning.

Doelen: Voorkomen problematische schulden en Duurzaam uit de schulden
Schuldhulpverlening preventie en begeleiding (€ 129.000 V)
Op doelen voor schulhulpverlening preventie en begeleiding wordt een voordeel verwacht van 0,1 miljoen euro. Dit overschot dekt gedeeltelijk het tekort bij de participatieregelingen. We zien echter wel een toename van aanmeldingen bij het Ondernemerspunt Geldzorgen, wat mogelijk dit budget onder druk gaat zetten.

Programma Onderwijs
Doel: Kinderen gaan zo veel mogelijk dichtbij huis naar de basisschool, rekening houdend met de menselijke maat in het basisonderwijs. Een goede verdeling van de scholen voor voortgezet onderwijs en speciaal (voortgezet) onderwijs over de stad rekening houdend met de regiofunctie. Vernieuwing van alle schoollocaties in de periode 2008-2048.
Huurderving pand Streekweg 20 (onderwijshuisvesting) (€ 150.000 N)
Het pand is nu voor een gedeelte tijdelijk verhuurd aan onderwijsinstanties. Vanaf 2027 staat een groot deel van het pand leeg. In 2026 is verhuur niet mogelijk vanwege de huidige indeling van het pand door onderwijshuisvesting. Er worden mogelijkheden onderzocht voor een maatschappelijke invulling vanaf 2027.

Programma Bereikbaarheid
Doel: Kwaliteit van de infrastructuur, weginrichting, straatmeubilair en civiele kunstwerken is op orde
Vervanging asfalt Prins Mauritssingel (PMS) (€ 600.000 N)
Het asfalt van de Prins Mauritssingel is eerder vervangen dan gepland. De stad uitwaarts is van splitsingspunt tot voormalige bouwweg vroegtijdig vervangen. Deze kosten waren onvermijdelijk.

Tekort exploitatiebudget asfalt (1,4 miljoen euro N)
Naast de extra kosten voor de Prins Mauritssingel (€ 600.000) verwachten wij dit jaar het exploitatiebudget voor asfalt met 1,4 miljoen euro te overschrijden. Deze overschrijding wordt veroorzaakt door onderhoudswerkzaamheden die niet langer uitgesteld kunnen worden. Op diverse locaties is sprake van een sterke toename van gaten in het wegdek, wat leidt tot schade- en klachtmeldingen. Daarnaast ontbreekt op meerdere plekken (wettelijke) markering en zijn er veel klachten en schades aan VRI-lussen. Hierdoor is aanvullend onderhoud noodzakelijk om de veiligheid en bruikbaarheid van de wegen te waarborgen. Na het uitvoeren van de werkzaamheden, voldoen betreffende wegen weer aan de technische eisen.

Tekort exploitatiebudget Openbare Verlichting (€ 400.000 N)
Bij de openbare verlichting wordt in 2026 een overschrijding van het budget van circa €400.000 verwacht. Deze overschrijding hangt samen met het eerder moeten vervangen van de openbare verlichting op de Waalbrug.
Aanleiding hiervoor zijn aanhoudende klachten over storingen in de verlichting. Uit onderzoek blijkt dat de installatie sterk verouderd is. Oorspronkelijk was voorzien om de verlichting gelijktijdig te vervangen met het onderhoud aan de brug door Rijkswaterstaat. Dit onderhoud is echter uitgesteld tot 2030. Gezien het huidige aantal storingen en de toename van klachten is het niet verantwoord om vervanging tot dat moment uit te stellen.

Doel: Zo min mogelijk vuil en rommel op straat en bestrijding van gladheid om Nijmegen veilig bereikbaar te houden
Te hoog opgenomen begrote baten zwerfafval (€ 242.000 N)
Bij de begroting 2025 zijn de baten naar boven bijgesteld als gevolg van de aanpassing van de Single Use Plastic (SUP) vergoeding. Op basis van een proefberekening destijds zijn de begrote baten structureel opgehoogd. In de brief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat d.d. 29-10-2025 is de gemeente geïnformeerd dat de daadwerkelijke uitkeringen lager uitvallen. De hoofdreden hiervoor is de introductie van de Empty Pack Survey in 2024, een onderzoek van de Douane naar het percentage in Nederland geraapte sigaretverpakkingen waarover geen accijns is betaald. Dat ligt hoger dan in eerste instantie aangenomen. Over tabaksfilters die niet in Nederland in de handel zijn gebracht kan geen vergoeding worden geïnd. Daarnaast wordt er 10% gereserveerd voor lopende bezwaarschriften en voorlopig nog niet uitgekeerd. In de begroting is een bedrag van € 667.000 aan baten opgenomen voor de SUP vergoeding. De verwachte SUP vergoeding is nu gecalculeerd op € 425.000 op basis van de uitkeringen voor de jaren 2023 en 2024  (gemiddeld 425.000 per jaar).

Doel: We stimuleren duurzame vervoerswijzen (lopen, fietsen en openbaar vervoer)
Fietsenstalling NS station (€ 100.000 N)
NS exploiteert een beheerde fietsenstalling onder het station. Sinds 1 januari 2023 hebben NS en gemeente een overeenkomst gesloten, zodat reizigers hun fiets hier 24 uur gratis kunnen stallen. In de overeenkomst is bepaald dat het als gevolg daarvan ontstane exploitatietekort (want minder inkomsten door stallen en gelijkblijvende beheerkosten) voor een derde wordt gedekt door NS en voor tweederde door de lokale overheden. Aanvankelijk was dit eenderde door de gemeente en eenderde door de provincie, maar de provincie heeft altijd aangegeven de bijdrage per 1 januari 2026 te beëindigen. De gemeente draagt nu in haar eentje tweederde van het exploitatietekort, teneinde het 24 uur gratis stallen voor reizigers in stand te houden. De daarmee gepaard gaande extra kosten bedragen € 100.000 voor de gemeente Nijmegen.

Doel: Een bereikbare stad via alle modaliteiten
Hogere kosten parkeren (€ 720.000 N)
We verwachten hogere kosten die veroorzaakt worden door de hosting van belparkeren, de hogere gemeentelijke belastingen voor de parkeergarages en fietsenstallingen, het plaatsen van fietsenstallingen vanwege de introductieweek voor studenten en het schadedossier voor de binnenstadafsluiting.

Doel: We hebben een toekomstbestendige binnenhaven die toegankelijk is en optimaal wordt gebruikt
Eindafrekening baggeren Waalhaven Rijkswaterstaat (RWS) (€ 122.000 nadeel)
Op het reeds afgesloten project baggeren Waalhaven dat in 2024 is uitgevoerd hebben we te maken met een tekort van € 122.000. Rijkswaterstaat heeft pas in december 2025 hiervan melding gemaakt maar de onderbouwing daarvan ontbrak. Deze is nu ook binnen. Nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd in de Waalhaven heeft RWS een afleverdossier ontvangen in december 2024 en de beoordeling daarvan is geëindigd in januari 2025. Tijdens de beoordeling van de aangeleverde documenten zijn er afwijkende situaties geconstateerd ten opzichte van de kostenopstelling die RWS geaccepteerd had. De afwijkingen zijn veroorzaakt door Verhoogde inzet door meer NT-specie t.p.v. de invaart en afwijkende bodemprofielen nabij de kades, dan op tekening bekent was waardoor er meer inspanning benodigd was om de bodem schoon op te leveren.

Doel: Meer ruimte voor actieve mobiliteiten andere ruimtelijke opgaven
Opheffen Molenpoort dak (per saldo € 237.000 N)
Per 1 september 2026 start de ontwikkeling Molenpoort/Fier. Hierdoor vervallen de huurkosten van het Molenpoort parkeerdak en het onderhoud aan de parkeerapparatuur. In 2026 is dat € 107.000 minder lasten. Daartegenover staan minder parkeerinkomsten ter hoogte van € 344.000.

Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling
Doel: We realiseren onze woningbouwopgave uit de omgevingsvisie en het woonbeleid
Uitname digitaal stelsel (€ 179.000 N)
Bij de  start van en voorbereidingen voor de Omgevingswet heeft het rijk middelen verstrekt via de gemeentefonds uitkering.  Dat betrof het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Dat is een geheel aan middelen zoals Omgevingsloket, Toepasbaar maken van regels en beheren ervan en Aansluitingen op landelijke voorzieningen. Onder andere horen daarbij ook softwarepakketten en informatievoorzieningen gericht op het bij elkaar brengen van relevante informaties van en rondom de omgevingsplannen, processen en procedures. Het rijk heeft een deel van deze toegekende middelen via een uitname uit het gemeentefonds weer teruggenomen, waardoor een tekort is ontstaan.

Pand Elckerlyc (€ 150.000 N)
De exploitatie van het Pand Elckerlyc leidt tot een overschrijding van de begroting als gevolg van een afwijkende indexering op de te betalen huur. Daarnaast verhuren we het pand ook onder aan meerdere partijen. Momenteel is er sprake van leegstand waardoor we te maken hebben met huurderving. In het kader van een betere verhuurbaarheid dienen ook de toiletten gerenoveerd te worden.
Keten omgevingsvisie- advisering- bouwvergunningen/briks - milieuvergunningen- omgevingswet (€ 450.000 N)
Met de invoering van de omgevingswet wordt de link beleidsontwikkeling, planvorming, toetsing en vergunningverlening veel directer gelegd. Veel schakels zijn vereist voor het doen functioneren van de omgevingswet, de stedelijk programmeringshandelingen en de uitvoering daarvan en dit vraagt een andere inhoudelijke inzet en uitgebreidere coördinatie.  Deze keten valt samen met bijvoorbeeld omgevingsprogrammering, participatie, de omgevingstafel en bouwvergunningen verlening. Dat brengt veel extra werk met zich mee waarvoor steden gewaarschuwd zijn door externe consultants zoals bijvoorbeeld Involon. Deze extra werkzaamheden zijn maar beperkt terugverdienbaar via bijvoorbeeld een leges oplegging.

Doel: We behouden en versterken de ruimtelijke kwaliteit van onze stad, door zorg te dragen voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties
BRIKS - taken Omgevingsloket (1,6 miljoen euro N)
Voor het bureau Omgevingsloket wordt een tekort van 1,4 miljoen euro op de uitvoeringskosten verwacht. Dit tekort ontstaat door een aantal oorzaken:
Tijdelijk extra inzet van inhuurcapaciteit om de workload op orde te brengen

• De arbeidsmarkt voor casemanagers is zeer lastig met als gevolg dat we met veel inhuurkrachten moeten werken. Dit heeft een aanzienlijk kostenverhogend effect.
• Het inrichtingsplan voor het personeel dat bij de overgang van de ODRN naar de gemeente Nijmegen is gemaakt is gebaseerd op de oude WABO wetgeving (Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht). Inmiddels is de Omgevingswet van kracht en dat vraagt meer inzet voor het afhandelen van vergunningen en Buitenplanse Omgevingsactiviteiten (BOPA’s).
• Bij het omzetten van beleid naar het omgevingsplan is het van belang dat ook vanuit de BRIKS-taken meegedacht wordt over een goed gebruik van het VTH instrumentarium (vergunningverlening, toezicht en handhaving) en de uitvoerbaarheid hiervan.
• De productiviteit van de medewerkers is bij het opstellen van het inrichtingsplan te hoog aangehouden ten opzichte van de organisatienorm van de gemeente Nijmegen en dient hierop gecorrigeerd te worden. Dit leidt tot een tekort van 0,2 miljoen euro.

In de tweede helft van 2026 volgt een evaluatie van het inrichtingsplan gemaakt ten tijde van het terughalen van de bouwtaken. Daarnaast wordt onderzocht hoe de inhuur kan worden afgebouwd en/of vervangen door eigen personeel.

Programma Openbare ruimte
Doel: Een groene omgeving die bijdraagt aan de gezondheid van de Nijmegenaren en bezoekers en uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten
Aanpassingen beheerde speeltuinen (€ 130.000 N)
We gaan twee beheerde wijkspeeltuinen omvormen naar reguliere speeltuinen. Daarnaast valt de noodzakelijke bouwkundige aanpassing van de waterspeeltuin hoger uit. De totale kosten van de twee wijkspeeltuinen en de reparatie van de speeltuin de leemkuil zijn € 130.000.